Tunay Demran | Dijital Koleksiyon
Önsöz
Manisa Müze Müdürlüğü’ne kayıtlı olan, farklı uygarlıklara ve kültürlere ait sikkeleri uzun yıllar boyunca ve büyük emekle bir araya getiren Tunay Demran’ın koleksiyonunda yer alan iki yüz elli üç adet sikkenin kataloğu hazırlanarak sunulmuştur.
Bizans sikkeleri içerisinde yer alan İmparator III. Ioannes Doukas Vatatzes dönemi altın sikkesi / hyperpyron ise Magnesia darphanesi üretimi olması bakımından kataloğun en değerli sikkesidir. Magnesia darphanesinde basılan sikkeler, İznik İmparatorluğu sikkelerinin üslubu ve ikonografisi için oldukça önemli veriler sağlamakla birlikte, ait oldukları dönemin ekonomik durumu hakkında da önemli bilgiler içermektedir.
Bizans sikkeleri arasında, İmparator III. İoannes Dukas Vatatzes'e ait altın sikke / hyperpyron, Magnesia darphanesinde basılmış olması nedeniyle kataloğun en değerli parçasıdır. Magnesia'da basılan sikkeler, İznik İmparatorluğu sikkelerinin üslup ve ikonografisi hakkında oldukça önemli veriler sağlamanın yanı sıra, dönemlerinin ekonomik koşulları hakkında da kayda değer bilgiler içermektedir.
1188-1189 tarihleri arasında Philadelphia / Alaşehir’de bağımsızlığını ilan eden ve imparator olarak kendi adına sikke bastıran Theodoros Mankaphas’a ait bir adet billon aspron trakhy ise nadir basım olmasından dolayı koleksiyonun en önemli sikkelerindendir.
Tunay Demran Koleksiyonu’nda yer alan bir adet Chios / Sakız Adası’nın 1487-1488 yılları arasındaki idarecisi Battista Giustiniani Campi’nin sikkesi de özgün örnekler arasında yerini almaktadır. Son olarak, koleksiyonda sayısal olarak az olmakla birlikte Artuklu Beyliği ve İlhanlı Devleti sikkeleri de bulunmaktadır.
Manisa ve çevresinin tarihsel gelişiminin incelenmesi, yüzyıllar boyunca barındırdığı farklı uygarlıklara ait eserler arasında ekonomik, sosyo-kültürel ve sanat bakımından en değerli veri sağlayan sikkeler ile gerçekleştirilecektir. Tunay Demran Koleksiyonu, Manisa ve çevresinde yüzyıllar boyunca yerleşmiş kültürleri barındırmakta ve bu kültürlere dair önemli bilgileri sağlamaktadır.
Hem Manisa bölgesinin tarihi geçişlerinin tespit edilmesi hem de kültürlerin sanat yaklaşımları ve tercihlerinin incelenmesi için koleksiyon son derece değerlidir.
Tunay Demran Koleksiyonu’nda yer alan sikkeler, ulusal ve uluslararası yayınların araştırılması ve sikke katalogları ile karşılaştırılmasıyla düzenlenmiştir. Koleksiyonun yayın aşamasına getirilmesi ise iş birliği çalışmasının sonucudur.
Katalog çalışmasının ilk adımı olarak, koleksiyonda yer alan sikkeler fotoğrafçı Sayın Yetkin Odabaşı tarafından çekilerek belgeleme aşaması başlamıştır. Akdeniz Üniversitesi, Edebiyat Fakültesi, Tarih Bölümü, Eskiçağ Tarihi Anabilim Dalı’nda görev yapan Arş. Gör. Ömer Tatar, koleksiyonda yer alan Klasik, Helenistik, Roma İmparatorluk ve Roma Eyalet sikkelerinin sınıflanması, bölgesel ve kronolojik düzene getirilmeleri aşamasında titiz ve oldukça özenli bir çalışmayı, Sayın Doç. Dr. Dinçer Savaş Lenger’in büyük desteği, bilgi birikimi ve yönlendirmesiyle gerçekleştirmiştir.
Manisa Celal Bayar Üniversitesi, Fen-Edebiyat Fakültesi, Sanat Tarihi Bölümü, Bizans Sanatı Anabilim Dalı Öğretim Üyesi Doç. Dr. Ceren Ünal ve Ege Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Sanat Tarihi Anabilim Dalı Yüksek Lisans öğrencisi Merve Toy, Bizans sikkelerinin düzenlenmesi ve kronolojik olarak bir dizin haline getirilmesi üzerinde detayla çalışmışlardır.
Sanat tarihçi ve nümismat Gültekin Teoman ise koleksiyonda yer alan Artuklu, İlhanlı ve Ortaçağ Avrupa sikkeleri hakkında bilgisini paylaşarak desteğini esirgememiştir.
Şehzadeler Belediyesinin desteğiyle yayına hazırlanan Tunay Demran Koleksiyonu’nun, Manisa ve çevresinde yapılan ve ileride yapılacak araştırmalar için veri sağlayacak bir eser olması, katkı sağlayan araştırmacı ve yazarların ortak amacıdır. Bu anlamda, çalışmanın başlangıcından itibaren yanımızda olan Şehzadeler Belediye Başkanı Sayın Ömer Faruk Çelik ve ekibine teşekkür ederiz.
Manisa Müze Müdürlüğü’ne kayıtlı olan koleksiyoner Tunay Demran’ın sikkelerinin yayın haline getirilmesinin Batı Anadolu bölgesi nümismatik çalışmalarına katkı sağlaması en büyük temennidir.